Starten met Trainz door Nic. van Leeuwen                                    Deel 1

Installeren

Dat ging moeiteloos. Wel geef ik er de voorkeur aan daarvoor een andere partitie te kiezen dan C:\

Gaat er een keer iets mis binnen Windows dan hoef ik òf een Norton-Ghost-image terug te zetten òf ik installeer Windows en de drivers opnieuw. En zo voorkom ik dat alle latere uitbreidingen op mijn trainsimprogramma verloren gaan.

Wel had ik al bij andere Trainzgebruikers opgevangen dat registreren belangrijk is voor latere downloads. Je krijgt dan een User ID, zonder welke geen downloads bij Auran mogelijk zijn; en daar zijn er al meer dan 10.000.

Servicepack

Daar was ik een beetje verbaasd over. Bij Microsoft (MS) nooit een servicepack. Ja, een met een extra diesellocs en wat rijtuigen. Enerzijds extra werk, anderzijds het gevoel dat je programma up-to-date wordt gehouden. Het duurde wel even voor ik uitgezocht had welk servicepack ik moest hebben. Ze zijn intussen al bij nr. 4 aangekomen. Je kunt niet zomaar de eerste en beste nr. 4 downloaden. Van onze eigen site bij Trainz, onderdeel FAQ, had ik al geleerd dat je naar een "build"nummer moest zoeken. Dat vind je dan na opstarten van Trainz bij het scherm waar je uiteindelijk je keuze maakt wat je met Trainz gaat doen. En wel heel klein in de rechteronderhoek.

Dat buildnummer blijkt belangrijk te zijn om het juiste servicepack te downloaden. Er blijken er voor diverse landen en voor diverse soorten programma's ge-upgrade versies te zijn.

Toen ik bij Auran niet de juiste "aansluiting" vond ging ik op tip van een ander naar www.justtrains.net (en daar naar Free downloads). En daar was wel het juiste pack. De in Nederland verkochte Trainzpakketten zijn gewoonlijk afkomstig van Justtrains

Menu's

Wie had gedacht dat je even gemakkelijk met rijden kan starten als bij MS-Trainsimulator, ondervindt een kleine teleurstelling. De benamingen van de menu's zeggen hier niet zoveel.

Het eerste menu dat je na opstarten tegenkomt, begint met Launch Trainz. Dat zal de meest gebruikte knop gaan worden. Voordat je die gebruik, is het zinvol even te kijken naar Configure Trainz. In het scherm dat je daarmee opent, kun je bij Tuning settings aanpassingen maken afhankelijk van je processor en videokaart. Hoe beter een en ander hoe meer de schuifjes naar rechts kunnen (behalve in het onderste vak!). Ook bij de Driver-sessie (waarover zo meer) kan in de linkerbovenhoek de "tuning" worden geopend.

Download Station gaat straks ook interessant worden zodra je meer wilt dan wat standaard geleverd is. De

overige menu-items zijn minder belangrijk voor een startende Trainzer.

Terug naar Launch Trainz. Dit brengt je naar de actieve onderdelen van het programma.

Surveyor: vergelijkbaar met MS route editor. En hier komt direct een groot verschil met MS! Bij MS heb ik me altijd leek gevoeld als het om routeontwerp ging. Mij te ingewikkeld. Die MS-moeilijkheid hebben de ontwerpers van Auran haarzuiver aangevoeld. Zij ontwierpen een scenery-ontwikkelprogramma, waar zelfs een kind mee aan de slag kan.

Strikt genomen hoef je zelfs geen Engels te kennen, al kom je wel Engelstalige benamingen tegen, maar steeds kun je met een afbeelding zien welk onderdeel van de scenerybouw je selecteerde. Ik kom hierop nog later
terug.

De onderste, Railyard, geeft een overzicht van al het geïnstalleerde rollend materieel. Meer niet. Je kunt er geen consists samenstellen. Dat kun je wel doen bij het onderdeel Surveyor.

We gaan eerst rijden.

Rijden kun je bij zowel Driver als Scenario. Het verschil tussen beide is, dat Driver een beetje vergeleken kan worden met de Explorermodus van MS: je rijdt op eigen initiatief, maar slechts in de gekozen route met de daarvoor geïnstalleerde treinen. Meervoud, ja. Want je ontdekt al gauw in de linkeronderhoek dat er meer machinisten "aanwezig" zijn. En ieder machinist kan een trein bedienen. En zo laat je meer treinen tegelijk rijden. Kies voor kennismaking onderaan de ski schhool. Voordat je treinen laat rijden, kun je kiezen uit cabmode of dcc mode. De laatste, dcc mode, doet het meest denken aan de regelaar uit de modelspoorbaan en is verreweg het gemakkelijkst voor de beginneling. Je kunt die knop ook vanaf je toetsenbord bedienen: w = vooruit, x = power terug en als je de x blijft indrukken kom je in de achteruitstand terecht.

De tussenliggende s = stop (maar die lijkt een beetje op een noodrem).

Verder moet je zelf ontdekken hoe je met pijltjestoetsen en de toetsen 1 t/m 4 (bovenaan) beelden kan veranderen. Met het aanklikken van de machinist zie je er meer tevoorschijn komen. Ieder heeft zijn eigen trein. Na aanklikken en rijcommando (knop of w), gaat zijn trein rijden. Later kun je door het aanklikken van de andere machinist(en) van de ene trein op de andere overschakelen. Het is net een modelspoorbaan waar je meer treinen tegelijk laat rijden. En je kunt focussen op een van die treinen. Zoomen en uitzoomen doe je met Page Up en Page Down.

Tussen de lijst van Driver-mogelijkheden zitten ook een paar Tutorials (leerprogramma's), maar daarvoor moet je toch je kennis van de Engelse taal weer gebruiken. Bekijk ook eens per trein/driver de opdrachten die je de bestuurder van de trein kan geven. Zo kun je een schema in geven en kan je kijken hoe de bestuurder doet wat je hem hebt opgedragen.

Scenario is vergelijkbaar met het rijden van MS-activities, dienstopdrachten. Je wordt geholpen met een aanduiding linksboven in het scherm, die laat zien of je rijden mag, moet stoppen, de snelheid enz. Je wordt direct met punten gewaardeerd (of juist niet!).

Maar enkele scenario's later kom je een sterk pluspunt van Trainz tegen: het rijden van een vrachttrein waarbij echt goederen geladen en elders gelost worden. Overigens, als je bij de eerste scenario's op stations de buitencamera (toets 2 boven de Q) had ingeschakeld, kon je in- en uitstappende passagiers zien!

Een goede volgorde is: eerst alle "drivers" af te werken als leerschool en dan de scenario's te gaan proberen.

Starten met Trainz door Nic. van Leeuwen                                                 Deel 2

Downloaden

Op de site van www.trainz.nl vind je vrij veel aardige downloads.

Bij een collega-bestuurslid zag ik een behoorlijk uitgebreide scenery die sterk op het centraal station van Amsterdam leek. Ook al door de 1600 met IC-bakken. Het was Amsterdam CS. En dat was voor een complete route Amsterdam-Maastricht. Natuurlijk vraag je dan: "Hoe kom je daaraan?".

Trainz kent in zijn menu een item Download Station. Via een klik daarop kom je terecht op de site van Auran. Daar staat een vracht aan downloads. Na een zoekopdracht ingevuld te hebben met "Amsterdam" kwam een aantal bestanden tevoorschijn om te downloaden. Na wat experimenteren kwam ik erachter dat je de gewenste bestanden (All Amsterdam en Amsterdam A t/m F) over moet brengen naar een "downloadcart". Als het lijstje compleet is, klik je op "Download all". Voor dit downloaden wordt een Downloadhelper ingeschakeld, die niet alleen het downloaden begeleidt maar ook direct voor de installatie van de bestanden zorgt. Maar daar doet hij, zelfs met ADSL, uren over. Onvoorstelbaar langzaam. Ik heb het wel de eerste keer op die manier gedaan. Uren later blijkt inderdaad de route Amsterdam-Maastricht aanwezig te zijn in het programma. Met alle te verwachten tussenliggende stations en best een aardige scenery. Als "bonus" kun je Amsterdam CS ook westwaarts verlaten en via Sloterdijk en Schiphol overgaan op de HSL-lijn die hier al volledig in gebruik is genomen. En je komt op een razendsnel traject naar Antwerpen terecht. Zuinige scenery, veel tunnelbakken en tenslotte een armetierig station Antwerpen Centraal, maar toch een kick om dit te rijden met een TGV Thalys.

Alweer via mijn collega-bestuurslid (Theo, gemakkelijker als ik zijn naam blijf noemen) hoorde ik dat na betaling van € 9,99 een veel snellere downloadoptie mogelijk is. Dat regel je via www.auran.com en daar kies je "Buy now". Je koopt daar een "ticket".

Betaling per creditcard. Dat was de eerste keer dat ik op Internet met een creditcard betaalde. Het gebeurde via een beveiligde site. Een dag later kon ik op volle snelheid downloaden!

Na het downloaden toch nog een beetje pech. Er blijken 3 scenario's (vergelijkbaar met activities, maar hier ook wel sessions genoemd) meegeleverd te worden: 2 x Freight Amsterdam waarbij een goederentrein van Maastricht naar Amsterdam moet en eenmaal Passenger (Hondekop van Amsterdam naar Maastricht). Helaas krijgen ze alledrie te maken met een rood sein dat geen andere kleuren kent. Rijd er doorheen en je wordt gestraft met een flink aantal aftrekpunten. Niet leuk.

Repareren van falende sessions is niet zo gemakkelijk als bij Microsoft. Sessions kunnen alleen maar gemaakt (en verbeterd) worden door (in) een script te schrijven. Zeg maar een soort programmeertaaldocument. Een Engelstalige instructie hierover vind je op je harde schijf bij TRS2004/scripts/docs. Daar ga ik me t.z.t. eens in verdiepen. Je kunt natuurlijk ook een vraag hierover op het Auran-forum (Engels) of www.trainz.nl-forum (Ned.) zetten.

In Trainz 2004 is het mogelijk per trein een volledig geautomatiseerd rijschema in te geven en zeker in combinatie met de zgn. rules die in de layout (route, ook wel map genoemd), een complete dienstregeling samen te stellen.

Surveyor

Dit onderdeel lijkt een beetje een alleskunner als je het vergelijkt met de editors van MS. Je kunt dit onderdeel gebruiken (van eenvoudig naar veel) om een consist treinsamenstelling) te maken, om een route die je kaal vindt verder aan te kleden of om een complete eigen route op te zetten. Dat laatste is wel leuk om eens mee te stoeien. Je doet dan verrassende ontdekkingen!

Kies eens Surveyor. En kies "Create New". Rechts zie je een aantal mogelijkheden om scebery te ontwerpen en treinen te plaatsen. Probeer gewoon alle mogelijkheden, die je interessant lijken, eens uit. Zo ontdekt je dat je snel heuvels/bergen en dalen kunt maken, er snel een watertje of meertje bij kunt leggen. Verschillende kleuren landschap toepassen. Verschillende soorten rails kunt aanleggen. Wissels maken is nog nooit zo eenvoudig geweest: gewoon met glijdende muis een aftakking maken! Ook ontdek je een scala aan gebouwen en objecten. Daartussen staan verschillende "factories". Een ervan creëert een houtvesterij waar heel actief een bos "omgelegd" wordt. Of kies een airport. Je weet niet wat je ziet!

Met Ctrl+F2 schakel je over naar de Drivermodus om een en ander even uit te proberen. Je kunt je probeersels ook opslaan onder zelfgekozen namen (die later weer gedeleted kunnen worden).

Ik ontdekte hier een heerlijke proeftuin voor het uitleven van mijn fantasie om een route te bouwen. Je ziet tijdens het bouwen ook, dat de scenery gebruik maakt van aan elkaar geschakelde tafels, die onbeperkt uitbreidbaar zijn (anders zou je nooit een route Amsterdam-Maastricht kunnen ontwerpen).

Experimenteer hier nar hartelust, er kan niets fout gaan!

Wil je een bepaalde consist neerzetten in een bestaande route, dan laad je die route in Surveyor in, plaats de gewenste trein(combinatie) op de rails (treinen kies je met de onderste knop in het surveyorprogramma) en sla dit op onder een herkenbare naam.

NvL